Mülteci Hakları Merkezi’nin Türkiye’de geçici koruma uygulamasına tabi Suriyeli sığınmacılara yönelik hazırladığı ve ilk baskısı 2016 Şubat ayında yapılan bilgi broşürleri güncellendi. Broşürler Arapça, Türkçe ve İngilizce olarak sunuluyor. Mülteci Hakları Merkezi, geçtiğimiz sene Türkiye’de geçici koruma uygulamasına tabi Suriyeli sığınmacılara ve onlara danışmanlık sağlayan avukat ve sivil toplum örgütü çalışanlarına yönelik ayrıntılı bilgi broşürleri yayımlamıştı. Broşürler, Mülteci Hakları Merkezi’nin Refugee Solidarity Network işbirliğiyle yürüttüğü proje kapsamında hazırlanmış ve basılmıştı. Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde hazırlanan ve yaygınlaştırılan broşürler, geçici korumadan yararlanma koşulları ve usullerinin yanısıra, eğitim, sağlık ve çalışma alanındaki hakları konu almıştı. Gerek sığınmacılar gerekse avukatlar ve sivil toplum örgütleri nezdinde büyük ilgi gören geçici koruma bilgi broşürlerimiz, geçtiğimiz 1 yıl içinde mevzuat ve uygulamada ortaya çıkan değişiklikleri göz önünde bulundurarak güncellendi. Geçici Koruma bilgi broşürlerimizin güncellenmiş olan yeni versiyonlarına internet sitemizin Yayınlar kısmından erişebilirsiniz.

Mülteci Hakları Merkezi, 24 Şubat 2017 tarihinde Hayata Destek Derneği’yle işbirliği içinde, Urfa’da bir grup Suriyeli mültecinin katılımıyla bir bilgilendirme toplantısı gerçekleştirdi. Toplantı, çalışma izni edinme, çalışan hakları ve Türkiye’de iş kurmanın hukuki gereklilikleri konularına odaklandı. Katılımcılar, özellikle tarım sektöründe geçerli olan çalışma izninden muafiyet hakkından yararlanma ile çalışma izni başvurusu yapmakta tereddüt eden işverenleri ikna etmekle ilgili yaşadıkları zorlukları aktardılar; Merkez uzmanlarının hukuki çözüm ve yaklaşımlar konusunda tavsiyelerine başvurdular. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü verilerine göre Urfa’da 420 000 kayıtlı Suriyeli mülteci yaşıyor; bu nüfus Urfa’daki toplam nüfusun % 22’sini oluşturuyor. Etkinlik, Mülteci Hakları Merkezi’nin Refugee Solidarity Network işbirliğiyle yürüttüğü proje kapsamında gerçekleştirildi.

Mülteci Hakları Merkezi, 17 Şubat 2017 günü, Hayata Destek Derneği’yle işbirliği içinde Hataya Destek’in Hatay’daki toplum merkezinde bir grup Suriyeli mülteci kadın için, çalışma hayatına ilişkin çeşitli konulara odaklanan bir bilgilendirme toplantısı gerçekleştirdi. Birçoğu evlerinde el emeğine dayalı üretimler yapan katılımcı kadınlar, el emeği ürünlerini nasıl değerlendirebileceklerine dair sorular sordular. Sadece mülteci kadınların katılımına açık olan toplantı iş yaşamına dair konuların yanısıra, özellikle yenidoğan kayıtlarında yaşanan zorluklar ile sağlık hizmetlerine erişim gibi kadın mültecileri doğrudan ilgilendiren başka konularda da soru-cevap ve tartışmalara imkan sağladı. Etkinlik, Mülteci Hakları Merkezi’nin Refugee Solidarity Network işbirliğiyle yürüttüğü proje kapsamında gerçekleştirildi.

Mülteci Hakları Merkezi, 1 Şubat 2017 itibarıyla, International Commission of Jurists (ICJ),  ECRE ve Mültecilerle Dayanışma Derneği (Mülteci-Der) işbirliğinde, Türkiye’de avukatların ve sivil toplum örgütlerinin göç ve sığınma hukuku alanında uzmanlık birikimini desteklemeyi amaçlayan yeni bir projeye başladı. Proje, Türkiye’de avukatların ve hukukçuların özellikle göç ve sığınma hukuku alanındaki uluslararası standartlar konusundaki uzmanlığını geliştirmeyi ve baroların göçmen ve sığınmacılara yönelik adli yardım kapsamında yürüttükleri çalışmaları desteklemeyi hedefliyor. AB Delegasyonu Demokrasi ve İnsan Hakları İçin Avrupa Aracı (DİHAA) programı kapsamında desteklenen 24 aylık proje, ICJ’in koordinasyonu altında 4 ortak örgüt tarafından birlikte geliştirildi. Proje çerçevesinde,  Türkiye’deki mültecilerin, sığınmacıların ve göçmenlerin hukuksal koruma mekanizmalarına etkin erişimlerini arttırmak için avukatlara ve sivil toplum örgütlerinde hukuki danışma sağlayan uzmanlara yönelik bir dizi eğitim, seminer çalışmaları, çalıştaylar düzenlenmesi; ayrıca ilgili uluslararası standartları, ulusal mevzuatı ve önemli yargı kararlarını derleyen modüller hazırlanması planlanıyor. Türkiye’deki avukatları, hukukçuları ve baroları, göç ve sığınma hukuku konularında uzun yıllardır devam eden ciddi uzmanlıkları ve faaliyetleri bulunan ICJ ve ECRE’nin bu alandaki birikimlerinden yararlandırma amacını taşıyan projeyle ilgili daha detaylı bilgilere ICJ internet sitesinden erişilebilir: Turkey-ICJ project migrants-News-2017-ENG

Mülteci Hakları Merkezi, 28 Ocak 2017 tarihinde Antep Barosu işbirliğiyle avukatlar için 1 günlük mülteci hukuku uzmanlaşma semineri düzenledi. Mülteci Hakları Merkezi’nin Refugee Solidarity Network işbirliğiyle yürüttüğü proje kapsamında düzenlenen seminerde, 2016 Ekim ayında kabul edilen 676 No’lu Kanun Hükmünde Kararname ile Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun sınırdışı prosedürleri ve itiraz yollarına dair hükümlerinde yapılan değişiklikler ele alındı. Gaziantep Barosu İnsan Hakları Merkezi işbirliğiyle düzenlenen etkinliğe, Mülteci Hakları Merkezi’nin daha önce 2015 Haziran ve 2016 Ağustos aylarında gerçekleştirdiği mülteci hukuku giriş eğitimlerine katılmış olan avukatlar katıldı. Mevzuatla ilgili hususlar kadar takip edilen dosyalarda edinilen tecrübelerin de paylaşıldığı etkinlik güçlü bir katılım ve ilgiyle gerçekleşti.

Mülteci Hakları Merkezi, 27 Ocak 2018 tarihinde Istanbul’da, barolar, Türkiye Barolar Birliği, yargı, uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum örgütlerinden temsilcilerin katılımıyla sığınmacılar ve göçmenlerin Adli Yardım hizmetlerinden yararlandırılmasında karşılaşılan zorluklar ve çözüm önerileri konulu bir ulusal çalıştay düzenledi. Çalıştay, 12 il barosu, Türkiye Barolar Birliği, Adalet Akademisi, Anayasa Mahkemesi, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, Uluslararası Göç Örgütü ve 10 ayrı sivil toplum örgütünden temsilcilerin sunum ve katkılarıyla gerçekleşti. Toplantıda, paydaş kurum temsilcileri, Mülteci Hakları Merkezi’nin konuyla ilgili 2017’nin ikinci yarısında gerçekleştirdiği saha araştırmasının bulguları ışığında, gerek sığınmacılar ve özellikle idari gözetim altındaki hassas grupların adli yardım hizmetlerine erişiminin, gerekse baroların bu gruplara yönelik ilave kapasiteler oluşturmasının önündeki zorluklar konusunda görüş alışverişinde bulundu. Adli Yardım sisteminin mevzuatı, örgütlenmesi ve kaynaklandırmasıyla ilgili boşluk ve sorunlar tespit edildi. Bu zorluklara rağmen, özellikle 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 2013’te kabul edilmesinden baroların bu alanda faaliyet ve uzmanlık oluşturmak için verdikleri gayretler ve pek çok ilde oluşturulan iyi örnekler ışığında, devam eden sorun ve engellerin aşılmasına yönelik çözüm ve politika önerileri üzerinde duruldu. Çalıştayın son oturumunda başta barolar olmak üzere paydaş kurumların Adli Yardım’ı tüm illerde bu gruplar açısından daha erişilebilir ve etkin kılmak için birlikte yürütebilecekleri çalışmalar konusunda fikir alışverişi yapıldı. Mülteci

Mülteci Hakları Merkezi, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamınca idari gözetim altına alınan kişilerin tutulma koşullarının yargısal denetimi konusunda, mevcut mevzuattan kaynaklanan bir eksikliğe dikkat çeken ve çözüm önerileri sunan bir Görüş Belgesi yayımladı. “Acil bir İhtiyaç: Türkiye’de İdari Gözetime Alınan Yabancıların Alıkonulma Koşullarının Denetimi” başlıklı Görüş Belgesi, mevcut mevzuatın göç alanında idari gözetimde alıkonulma koşullarının denetimine dair herhangi bir idari ya da yargısal bir yol göstermediğine dikkat çekmekte; ve bu hususta Anayasa Mahkemesi’nin 2015 Kasım ayında verdiği K.A. kararının önemine işaret etmekte. Anayasa Mahkemesi bu kararında alıkonulan yabancıların idari gözetim koşullarına ilişkin idari ve yargısal bir denetim yolunun açık olmadığını teyit etmişti. Heinrich Böll Stiftung Derneği’nin desteğiyle gerçekleştirilen bir proje kapsamında hazırlanan Görüş Belgesi’ne internet sitemizin Yayınlar kısmından erişebilirsiniz.

Mülteci Hakları Merkezi, 7-8 Ocak 2017 tarihlerinde Van’da, Van Barosu’na kayıtlı avukatlar için 2 günlük bir mülteci hukukuna giriş eğitimi düzenledi. Mülteci Hakları Merkezi’nin Refugee Solidarity Network işbirliğiyle yürüttüğü proje kapsamında düzenlenen eğitim çalışmasında, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, Geçici Koruma Yönetmeliği, hassas durumdaki mültecilerin korunması, statü belirleme süreçleri, idari gözetim, sınırdışı ve itiraz usüllerini içeren kapsamlı bir program uygulandı. Iran sınırında bulunması dolayısıyla ciddi hacimde düzensiz girişlerin yaşandığı ve iki ayrı büyük ölçekli geri gönderme merkezine ev sahipliği yapan, ayrıca önemli sayıda Suriyeli ve diğer uyruklardan sığınmacının yaşadığı Van ilinde baronun ve avukatların bu alandaki uzmanlık ve faaliyetlerinin güçlendirilmesi özel bir önem taşıyor. Mülteci Hakları Merkezi’nin Van Barosu’yla uzun yıllara dayanan yakın işbirliği önümüzdeki dönemde de devam edecek.

Heinrich Böll Stiftung Derneği, 2016 Eylül ayında fiiliyat kazanan bir protokol çerçevesinde Mülteci Hakları Merkezi’nin hassas durumda olan mültecilerin korunması ve savunuculuk alanlarındaki faaliyetlerini güçlendirmeyi amaçlayan 4 aylık bir proje kapsamında Merkez’e fon desteği sağlamıştı. Heinrich Böll Stiftung Derneği, aynı projenin ikinci etabı olarak 2017 yılında da Merkez’i desteklemeye devam edecek. Projenin ikinci etabı çerçevesinde, Merkez’in özel hassasiyetleri ve koruma ihtiyaçları olan sığınmacılara yönelik hizmetlerinin desteklenmeye, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’na geçiş sürecini desteklemek üzere mevcut mevzuat ve uygulamalara dair iyileştirme önerileri üretilmeye, ve Merkez’in özellikle Avrupa düzeyinde sığınma politikalarına dair bölgesel tartışmalara daha etkin katılıp katkı yapmasını amaçlayan faaliyetler yürütülmeye devam edilecek.

Mülteci Hakları Merkezi ile Danimarka Mülteci Konseyi arasında, Türkiye’de göç alanında idari gözetim yerlerinde tutulan kişilerin yasal güvencelere ve hukuksal koruma mekanizmalarına erişimini desteklemeye odaklanan işbirliği çerçevesinin ikinci etabı başladı. Mülteci Hakları Merkezi, 2016 Haziran ayında Danimarka Mülteci Konseyi işbirliğinde idari gözetim yerlerinde tutulan sığınmacıların hukuksal koruma mekanizmalarına erişimine dair prosedürlerin etkinleştirilmesine katkı yapmayı amaçlayan yeni bir projeye başlamış; AB Komisyonu Sivil Koruma ve İnsani Yardımlar Genel Müdürlüğü (ECHO) desteğiyle yürütülen projenin ilk etabı 2016 sonunda tamamlanmıştı. Mülteci Hakları Merkezi ile Danimarka Mülteci Konseyi arasında varılan mutabakat uyarınca projenin ikinci etabı 1 Ocak 2017 itibarıyla başladı. Mülteci Hakları Merkezi’nin idari gözetim altında tutulan kişilere yönelik hukuki destek hizmetleri sunmak ve bu alandaki uzmanlık, mevzuat ve uygulamaların geliştirilmesine katkı yapma amaçlarına yönelik çalışan İdari Gözetim Programı faaliyetlerini destekleyen projenin bu ikinci etabının ilk elde 2017 sonuna kadar devam etmesi planlanıyor. Proje kapsamında, Merkez’in geri gönderme merkezlerinde tutulan kişilere yönelik hukuki destek çalışmaları, idari gözetim altında tutulan kişiler, avukatlar ve sivil toplum örgütü çalışanlarına hizmet veren İdari Gözetim Destek Hattı ve Yardım Masası çalışması, idari gözetime konu olabileceği değerlendirilen gruplara yönelik bilgilendirme toplantıları, ve özellikle resmi paydaşlar ve sivil toplum aktörleri arasında idari gözetime alternatifler konusunda arayış ve politika tartışmalarını teşvik etmeye

Mülteci Hakları Merkezi ile Hollanda Mülteci Konseyi arasında, Merkez’in kurumsal kapasitelerinin arttırılmasına destek sağlayan işbirliği protokolü yenilendi. Avrupa’nın sığınma alanına odaklanan önde gelen sivil toplum kuruluşlarından olan Hollanda Mülteci Konseyi, Mülteci Hakları Merkezi’nin kuruluş aşamasından itibaren gerek Merkez faaliyetlerinin kaynaklandırılması, gerekse Merkez’in kurumsal kapasitelerinin arttırılmasına yönelik güçlü bir destek sağlamaya devam ediyor. Hollanda Mülteci Konseyi, Türkiye’de yeni Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu çerçevesinde mevzuat ve idari kapasitelerin geliştirilmesine yönelik çabaları yakından ve takdirle izleyen bir Avrupalı sivil toplum örgütü olarak sivil toplum örgütlerinin alandaki etkinliklerinin güçlendirilmesine özel bir önem atfediyor. Bu bağlamda kuruluş, Mülteci Hakları Merkezi’nin 2015 Mart ayında Amerikalı partner kuruluş Refugee Solidarity Network işbirliğiyle ve ABD Dışişleri Bakanlığı Nüfus, Mülteciler ve Göç Dairesi’nin (PRM) desteğiyle başlattığı projeye sağladığı uzmanlık ve kaynak katkılarının yanısıra, 2015-2016 döneminde 12 aylık başka bir işbirliği protokolü çerçevesinde Merkez’in kurumsal geliştirme süreçlerine danışmanlık ve mali destek sağlamıştı. İki kuruluş arasında bu ay yenilenen yeni işbirliği protokolü uyarınca Hollanda Mülteci Konseyi’nin Mülteci Hakları Merkezi’ne sağladığı kurumsal destek 2017 yılında da devam edecek.

Mülteci Hakları Merkezi, 23 Aralık 2016 tarihinde Ankara Barosu işbirliğiyle avukatlar için 1 günlük mülteci hukuku uzmanlaşma semineri düzenledi. Mülteci Hakları Merkezi’nin Refugee Solidarity Network işbirliğiyle yürüttüğü proje kapsamında düzenlenen seminerde, 2016 Ekim ayında kabul edilen 676 No’lu Kanun Hükmünde Kararname ile Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun sınırdışı prosedürleri ve itiraz yollarına dair hükümlerinde yapılan değişiklikler ele alındı. Seminere, özellikle Ankara Barosu Mülteci Hakları Kurulu’nda görevli avukatlar ile adlı yardım yönlendirmeleri üzerinden mülteci ve sığınmacılara hukuki destek ve temsil sağlayan avukatlar katıldı. Ankara, resmi rakamlara göre 70 000’den fazla Suriyeli sığınmacının yanısıra diğer uyruklardan sığınmacılara da ev sahipliği yapan, mülteci hukuku alanında uzmanlaşmış avukatlara ihtiyacın her geçen gün arttığı bir şehir. Mülteci Hakları Merkezi, Ankara Barosu’nun avukatların bu alanda  hukuki destek kapasitesinin ve uzmanlık birikimin geliştirilmesi ve desteklenmesine yönelik çabalarına destek vermeye devam edecek.