29 Haziran 2026 tarihinde Afganistanlılar Yardımlaşma Derneği ile Uşak’ta yaşayan mülteciler için uluslararası koruma prosedürü, prosedürde karşılaşılan olumsuz kararlar ve bu kararlara itiraz yolları, sınır dışı ve idari gözetim uygulamalarına ilişkin hak ve sorumluluklara dair yüz yüze bir grup bilgilendirme oturumu gerçekleştirdik. Kalabalık bir mülteci grubunun ilgi gösterdiği bu bilgilendirme oturumunda katılımcılar hem seminer konusu idari prosedürler ve başvuru yollarıyla ilgili sorularını hem de sağlık ve eğitim hakkı başta olmak üzere hak ve hizmetlere erişimle ilgili sorularını sorma imkânı buldular. Mülteci Hakları Merkezi olarak daha önce Uşak Afganistanlılar Yardımlaşma Derneği ile farklı konularla ilgili çevrimiçi bilgilendirme seminerlerimiz olmuştu. İlk kez yüz yüze düzenlediğimiz bu seminer sayesinde Uşak’ta yaşayan, bir kısmı uzun süredir bir kısmı görece daha kısa süre önce Uşak’a yerleşmiş Afgan mülteci topluluğuyla bir araya gelme, topluluğun ihtiyaçlarını daha yakından görme ve dinleme fırsatı bulduğumuz için çok memnun olduk. Uşak Afganistanlılar Yardımlaşma Derneği de dahil mülteciler tarafından kurulan sivil toplum kuruluşlar topluluklara ulaşma konusunda çok özel bir yerde duruyor. İşbirlikleri için kendilerine teşekkür ediyoruz.

Mülteci Hakları Merkezi, Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesi iş birliği içinde, 7 Nisan – 6 Mayıs 2026 tarihleri arasında “Mülteci Hukuku Kurgusal Avukatlık Bürosu” programını gerçekleştirdi. Programa, çoğunluğu üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinden oluşan öğrenciler katıldı. Beş haftalık program kapsamında öğrenciler, Mülteci Hakları Merkezi tarafından hazırlanan bireysel öğrenme modülleri aracılığıyla uluslararası koruma sistemi, Türkiye’deki uluslararası koruma prosedürleri ve idari kararlara itiraz yolları hakkında temel bilgi edindi. Programın devamında öğrenciler, gerçek dosyalardan esinlenerek hazırlanan vaka çalışmaları üzerinde grup çalışmaları yürüttü; refakatsiz çocuklar, işkence mağdurları ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddet mağdurları gibi özel ihtiyaç sahibi grupların uluslararası koruma süreçlerinde karşılaşabileceği hukuki meseleleri tartıştı. Programın son aşamasında öğrenciler, kurgusal bir uluslararası koruma başvurusunun reddi kararı üzerine dava dilekçesi hazırladı ve kurgusal duruşma çalışmasına katıldı. Mülteci Hakları Merkezi’nden uzman hukukçular, süreç boyunca öğrencilere vaka analizi, dilekçe yazımı, içtihat kullanımı ve duruşmaya hazırlık konularında geri bildirim ve rehberlik sundu. Program, 6 Mayıs 2026 tarihinde gerçekleştirilen kurgusal duruşma, değerlendirme oturumu ve katılım belgelerinin takdimiyle tamamlandı. Mülteci Hakları Merkezi ayrıca 29 Nisan 2026 tarihinde Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin “Sosyal Sorumluluk ve Hukuk” dersine katılarak, sivil toplumda hukukçuluk deneyimi ve mülteci hukuku alanındaki çalışmalarına ilişkin öğrencilerle deneyim paylaşımında bulundu. Bu değerli iş birliği için Özyeğin Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk

Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi (UN OCHA) tarafından 10-12 Mart 2026 tarihlerinde Cenevre’de düzenlenen İnsani Yardım Ağları ve İşbirlikleri Haftası’na (Humanitarian Networks and Partnership Weeks – HNPW) katıldık.  Bu kapsamda, derneğimizi temsilen etkinliğe katılan Yönetim Kurulu Başkanımız Nur Özkut Özgün, 12 Mart 2026 tarihinde Upinion isimli proje ortağımızla birlikte, yürüttüğümüz Bridge to Safety/Güvenliğe Köprü isimli projemiz için mali kaynak sağlayan Hollanda Dışişleri Bakanlığı’nın esnek mali destek programının ve projemizin detaylarını, bu proje uygulamasından çıkardığımız dersleri ilgili “Yerelleşme: Esnek Donör Kaynağı Yoluyla Yerel Aktörlerin Güçlendirilmesi” isimli panelde konferans katılımcılarıyla paylaştı.  Her yıl dünyanın farklı köşelerinden insani yardım ve kalkınma alanında çalışan profesyonelleri ve kurumları bir araya getiren bu önemli etkinlik sektörlerarası işbirliğini güçlendirmeyi, saha tecrübelerinin ve iyi uygulamaların paylaşılmasını ve kurumlararası işbirliğini güçlendirmeyi amaçlamaktadır. 

Mülteci Hakları Merkezi olarak, Antalya Barosu İnsan Hakları Merkezi iş birliği ile, 29 Kasım 2025 tarihinde Antalya’da, “6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu Çerçevesinde Sınır Dışı Prosedürleri, İdari Gözetim ve Alternatif Yükümlülükler” başlıklı avukatlara yönelik bir seminer gerçekleştirdik. Seminerde uluslararası koruma, sınır dışı, idari gözetim ve alternatif yükümlülüklere ilişkin yasal çerçeveyi, uluslararası standartları, emsal kararları ve sahada karşılaşılan zorluklar ile çözüm önerilerini ele aldık. Mülteci Hakları Merkezi uzmanlarının sunumlarını ve vaka çalışmalarını kapsayan seminer; göç ve iltica alanına ilgi duyan meslektaşlarımıza yönelik teorik ve pratik bilgilere ek olarak, bu alanda çalışmakta olan tecrübeli meslektaşlarımız ile uygulamaya dair emsal kararlar ve iyi uygulama örnekleri paylaşmayı amaçlamıştır. Antalya Barosundan katılımcıların değerli katkıları ile içeriği zenginleşen seminerimiz, Sigrid Rausing Trust hibesi kapsamında gerçekleştirilmiştir. 

Mülteci Hakları Merkezi olarak, Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği’nin katkılarıyla 7 Kasım 2025 Cuma günü Postane’de “AB’nin Göçü Dışsallaştırma Politikaları ve Türkiye” başlıklı bir panel düzenledik. Panel, Avrupa Birliği’nin göç yönetiminde dışsallaştırma eğiliminin yeni “Göç ve Sığınma Paktı” ile nasıl kurumsallaştığını ve bu sürecin Türkiye’nin göç yönetimi ile mülteci koruma rejimine etkilerini tartışmak amacıyla gerçekleştirildi.  Panelde, MEF Üniversitesi’nden Prof. Dr. Beken Saatçioğlu, Koç Üniversitesi Göç Araştırmaları Merkezi’nden (MiReKoc) Dr. Müge Dalkıran, Heinrich Böll Stiftung Türkiye Temsilciliği’nden Omar Kadkoy ve Mülteci Hakları Merkezi’nden Öykü Tümer Esen konuşmacı olarak yer aldı. Katılımcılar, Avrupa Birliği’nin göç politikalarında dışsallaştırma politikalarının tarihsel gelişimini, Türkiye-AB işbirliğinin mevcut dinamiklerini ve bu politikaların sahadaki yansımalarını farklı perspektiflerden değerlendirdiler. Panelin ikinci bölümünde gerçekleşen tartışma oturumunda, katılımcıların soruları ve yorumları üzerinden göçün yönetiminde insan hakları odaklı yaklaşımların nasıl güçlendirilebileceği tartışıldı. Panelin gerçekleşmesine katkı sunan tüm konuşmacılarımıza, katılımcılarımıza ve değerli destekleri için Heinrich Böll Stiftung Türkiye Temsilciliği’ne içten teşekkür ederiz. Mülteci Hakları Merkezi olarak, göç yönetimi politikalarının uluslararası insan hakları standartlarıyla uyumlu biçimde geliştirilmesine katkı sunan bu tür tartışma platformlarını sürdürmeyi amaçlıyoruz.

Mülteci Hakları Merkezi (MHM) olarak; 22-23 Şubat 2025 tarihlerinde İstanbul’da “Uluslararası Hukuk ve Ulusal Mevzuatta Sığınmacı ve Göçmen Çocukların İdari Gözetimi” başlıklı bir seminer düzenledik. 20 farklı baro ve sivil toplum kuruluşunda kırkın üzerinde avukatın katılımıyla gerçekleşen etkinlikte; sığınmacı ve göçmen çocukların idari gözetimiyle ilgili yasal çerçeveyi, uluslararası standartları ve sahada karşılaşılan zorlukları ele aldık. İki gün süren seminerin ilk gününde “Uluslararası Sözleşmeler ve Esnek Hukuk Kuralları Işığında Çocukların İdari Gözetimi: Standartlar ve Güvenceler”, “Uluslararası Mevzuatta İdari Gözetim: Çocuklar için Öngörülen İşleyiş, Yasal Güvenceler ve İtiraz Yolları” ve “Göçmen ve Sığınmacı Çocuklarla Çalışırken Uyulması Gereken Etik Kurallar” başlıklı sunumlar yapılırken tartışma oturumu ile sahadan farklı gözlemler, karşılaşılan zorluklar ve çözüm önerileri de konuşuldu. İkinci gün ise “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Işığında Sığınmacı ve Göçmen Çocukların İdari Gözetimi” başlıklı oturumda sığınmacı ve göçmen çocukların idari gözetimine dair kritik noktalar paylaşıldı. Sonrasında katılımcılar, vaka çalışmaları kapsamında grup tartışmaları ve birebir hukuki danışmanlık oturumlarına katılarak konuyla ilgili bilgi ve deneyimlerini derinleştirme fırsatı buldu. Birleşik Krallık Dışişleri Bakanlığı İngiliz Milletler Topluluğu ve Kalkınma Ofisi’nin katkılarıyla düzenlenen etkinlik, Mülteci Hakları Merkezi’nin sığınmacı ve göçmen çocukların haklarına dair yürüttüğü çalışmaların bir parçası olarak, bu alandaki bilgi ve farkındalığı artırmayı amaçlamıştır. Bu etkinlik, Birleşik Krallık Dışişleri

Mülteci Hakları Merkezi olarak, vatansızlık konusunda uzmanlaşmış partner kuruluşumuz Avrupa Vatansızlık Ağı (European Network on Statelessness) ile iş birliği içinde yürüttüğümüz çalışmalar kapsamında, göç bağlamında ortaya çıkan çocuk yaşta vatansızlık riski konusunu uluslararası hukuk perspektifinden ele alacağımız çevrim içi bir seminer düzenliyoruz. Seminer, 13 Aralık 2024 Cuma günü 13.30-14.30 saatleri arasında gerçekleştirilecektir. Seminerde, dünya çapında milyonlarca çocuğu etkileyen vatansızlık sorunu, bu soruna karşı en savunmasız gruplardan biri olarak yüksek risk altında bulunan mültecilerin ev sahibi ülkelerde doğan çocukları açısından değerlendirilecektir. Avrupa Vatansızlık Ağı Hukuki Politika Uzmanı Cameron Nye tarafından gerçekleştirilecek sunumda, göç bağlamında çocukluk döneminde ortaya çıkan vatansızlık riskinin uluslararası hukuk çerçevesindeki yeri, bu sorunun önlenmesine yönelik belirlenen standartlar ve Avrupa ülkelerinde uygulanan başarılı çözüm örnekleri aktarılacaktır. Seminer sırasında Türkçe ve İngilizce dillerinde çift yönlü tercüme sağlanacaktır. Seminerimize ilgi duyan herkesin katılımını bekliyoruz. Kaydolmak için buradaki formu doldurabilirsiniz. *Bu etkinlik, Sigrid Rausing Trust’ın (SRT) katkısıyla gerçekleştirilmektedir. Görüşler ve ele alınan konular yalnızca Mülteci Hakları Merkezi’nin görüşleridir ve SRT’nin görüşlerini temsil etmemektedir.

Danimarka Mülteci Konseyi (DRC) tarafından düzenlenen; sığınmaya erişimdeki boşluklar ve engeller ile dünyanın farklı bölgelerindeki deneyimler, olumlu iyi uygulama örneklerine yer verilen panelde Derneğimiz Başkanı Nur Banu Özkut Özgün de konuşmacı olarak yer aldı. Dünyanın bazı bölgelerinde; ikamet izinlerinin süresini kısaltmaya ve ilişkili haklara erişimi sınırlamaya odaklanan, yerinden edilmiş kişiler için alternatif koruma planlarının tercih edilmesi mülteci koruma alanını giderek karmaşıklaştırmaktadır. Panelde; daralan koruma alanı ve artan hareketlilik zemininde, sınırlarda ve yerinden edilme rotaları boyunca sığınma prosedürlerine ve koruma hizmetlerine erişimle ilgili çeşitli zorluklara değinilmiştir. Ayrıca, yerinden edilmiş kişiler için yasal korumadaki boşlukları ve engelleri ele alma konusunda iyi uygulamalar incelenmiş ve koruma odaklı yasal değişikliğin nasıl destekleneceğine dair olumlu örnekler tartışılmıştır. Detaylı bilgi için: https://www.drc.ngo/resources/news/panel-debate-access-to-asylum-in-a-global-context-of-shrinking-protection-space-challenges-and-good-practices/

Avrupa Vatansızlık Ağı tarafından oluşturulan, çevrim içi platform Vatansızlık Endeksi’nde yer alan “Türkiye Ülke Profili” Türkçe olarak da yayımlandı. Avrupa Konseyi ülkelerindeki vatansızlık durumuyla ilgili bilgilerin derlendiği kapsamlı bir kaynak olan Vatansızlık Endeksinde; vatansız kişilerin korunması ve vatansızlığın önlenmesi amacıyla devletlerin aldığı tedbirlerin, uluslararası hukukta belirlenen standartlara uygunluğu analiz edilmektedir. Vatansızlık Endeksi, Avrupa Vatansızlık Ağının partner kuruluşları da dahil olmak üzere, ülke uzmanlarının katkılarıyla toplanan verilerle oluşturulmuştur.   Mülteci Hakları Merkezi’nin katkılarıyla hazırlanan ve Türkiye’deki vatansızlık durumuyla ilgili detaylı bilgiler sunan Türkiye Ülke Profili, İngilizce’ye ek olarak Türkçe dilinde de yayımlandı. Türkiye Ülke Profilinde, Türkiye’nin vatansızlıkla ilgili mevzuat, uygulama ve politikalarının uluslararası standartlara uyumu analiz edilmektedir. Bu çerçevede, ilgili uluslararası sözleşmelere taraf olma durumu, vatansız nüfusa ilişkin toplanan veriler, vatansızlık tespit prosedürü, vatansız kişilerin idari gözetimi uygulamaları ve vatansızlığın önlenmesi ile azaltılmasına yönelik tedbirler hakkında değerlendirmeler bulunmaktadır. Vatansızlık Endeksi Türkiye Ülke Profiline Türkçe dilinde erişim sağlayabilirsiniz.

Mülteci Hakları Merkezi olarak, 14 Kasım 2024 tarihinde Kapadokya Kadın Dayanışma Derneği çalışanlarına yönelik Türkiye’de Sığınma Hukuku ve Vaka Çalışması başlıklı bir kapasite geliştirme semineri düzenledik. Bu etkinlik ile sivil toplum çalışanlarının mültecilerle ilgili hukuki koruma alanındaki bilgi ve becerilerini güçlendirmeyi amaçladık. Seminerde; Nevşehir’de hem Suriye’den gelen ve geçici koruma kapsamında kalan mültecilerin hem de uluslararası koruma kapsamına giren mültecilerin karşılaştığı sorunları ele aldık. Katılımcılar ise sahada çalışan sivil toplum çalışanlarının, mültecilerin hukuki haklarını nasıl savunabilecekleri ve onlara nasıl yardımcı olabilecekleri üzerine bilgi paylaşımında bulundular. Ayrıca, Türkiye’deki mültecilerin karşılaştığı genel problemler, sahada yaşanan zorluklar ve çözüm önerileri üzerine interaktif bir tartışma da gerçekleştirdik. Kapadokya Kadın Dayanışma Derneği’nde görev yapan farklı sorumluluklardaki sivil toplum çalışanları, karşılaştıkları vakaları paylaşarak deneyimlerini aktardılar. Kurumumuzdan avukat ve koruma görevlisi arkadaşlarımızla vaka çözümlemesi yaptık. Nevşehir ve İstanbul sahalarındaki gözlemler üzerinden prosedür ve uygulamadaki benzerlikleri ve farklılıkları tartışma fırsatı elde ettik. Bu karşılıklı deneyim paylaşımı hem sahada çalışanların hem de mültecilerin karşılaştıkları hukuki engelleri daha iyi anlamalarına olanak tanıdı. Mülteci Hakları Merkezi olarak, Kapadokya Kadın Dayanışma Derneği’ne ve etkinliğe katılım gösteren tüm sivil toplum çalışanlarına değerli katkıları için teşekkür ederiz.

7 Ekim 2024 Mülteci Hakları Merkezi olarak, 9 Ekim 2024 Çarşamba günü 14.00 – 15.30 saatleri arasında “Mülteci Hukukunda AYM ve AİHM Önündeki Tedbir Talepleri ve Uygulamaları” başlıklı çevrim içi bir seminer gerçekleştireceğiz. AİHM’de avukat olarak görev yapan insan hakları hukukçusu Revşan Deniz Çobanoğlu’nun sunumuyla gerçekleştireceğimiz bu seminerde, ihtiyati tedbirin mahiyeti, kapsamı, AYM ve AİHM önünde tedbir taleplerinin nasıl yapıldığı, başvuru usulleri, AİHM’deki yenilikler gibi önemli konulara değineceğimiz, Zoom üzerinden gerçekleştirilecek seminere buradan kaydolabilirsiniz. Seminerimize ilgi duyan herkesi bekliyoruz. Seminerimiz ve diğer etkinliklerimize dair sorularınız olursa; bize [email protected] adresimizden ulaşabilir, göç ve sığınma hukuku alanında çalışan avukatlar ve hak savunucularına yönelik kaynaklar içeren Mülteci Hukuku Bilgi Platformumuzu ziyaret edebilirsiniz.

4 Ekim 2024, İstanbul Mülteci Hakları Merkezi olarak, 4 Ekim tarihinde İstanbul’da toplumsal cinsiyete dayalı şiddete maruz bırakılan göçmen ve mülteci kadınların koruma mekanizmalarına erişimiyle ilgili bir çalıştay düzenledik. Toplumsal cinsiyet temelli şiddet, göçmen ve mülteci kadınların karşılaştığı en önemli sorunlardan biridir. Kadınlar, hem menşe ülkelerinde hem göç sürecinde hem de koruma aradıkları ülkelerde şiddete maruz kalabilmektedir. Din, dil, ırk, etnik köken, yaş, engellilik durumu, cinsiyet kimliği, cinsel yönelim ve yasal statü gibi faktörler, kadınların hassasiyetini artırmakla kalmayıp destek alabilecekleri kurumlara erişimlerini de zorlaştırmaktadır. Bu çerçevede, göçmen ve mülteci kadınların şiddetten korunma, sağlık, barınma, hukuki destek gibi hizmetler ile şiddet sonrası koruma mekanizmalarına erişimi kritik bir ihtiyaçtır. Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği’nin desteğiyle 4 Ekim 2024 tarihinde düzenlediğimiz çalıştayda, bu alanda faaliyet gösteren kurum temsilcileriyle bir araya gelerek, sahadaki ihtiyaç ve engelleri tespit etme ve iyi uygulamaları değerlendirme fırsatı bulduk.