Mülteci Hakları Merkezi 30 Kasım 2018 Cumartesi günü İstanbul’da “Mültecilerin Korunması Bağlamında Denizde Kurtarma Hukuku” başlığıyla bir seminer düzenledi. Seminer, İstanbul Barosu, çeşitli sivil toplum kuruluşları, Bilgi Üniversitesi ve Koç Üniversitesi’nden öğrencilerin katılımıyla gerçekleşti. Heinrich Böll Stiftung Derneği’nin desteğiyle gerçekleştirilen etkinliğe Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Dolunay Özbek “Deniz Sınırlarının Korunması Bağlamında Devletlerin Mültecileri Koruma Yükümlülüğü” konulu bir sunumla katkıda bulundu. Türkiye’de Ege Denizi’nden düzensiz geçişler bağlamında önem taşıyan denizde kurtarma meselesi, deniz hukukuyla insan hakları hukuku arasında önemli bir kesişim noktası teşkil ediyor.

Mülteci Hakları Merkezi, 25-28 Kasım tarihleri arasında İtalya’da refakatsiz çocuklarla ilgili uygulamaları konu alan bir inceleme ziyareti gerçekleştirdi. Ziyaret sırasında ilgili sivil toplum örgütlerinin yanısıra BMMYK yetkilileriyle görüşmeler yapıldı. Mülteci Hakları Merkezi’nin, İsviçre Büyük Elçiliği’nin desteğiyle yürüttüğü, Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacıların koruma ihtiyaçlarıyla ilgili farkındalığı arttırmayı ve bu alandaki politika tartışmalarına katkı yapmayı hedef alan proje çerçevesinde gerçekleştirilen inceleme ziyareti, refakatsiz çocuklarla ilgili İtalya’daki örnekler ve tecrübelerden hareketle Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacılarla ilgili politika ve uygulamaların geliştirilmesi için fikir verebilecek ya da ışık tutabilecek gözlem ve tespitler yapmayı amaçladı. Mülteci Hakları Merkezi, aynı proje çerçevesinde geçtiğimiz Eylül ayında Almanya’ya, birkaç hafta önce de İngiltere’ye benzer nitelikte inceleme ziyaretleri gerçekleştirmişti. Merkez, önümüzdeki aylarda bu üç ülke ziyaretinden çıkan karşılaştırmalı tespit ve önerileri biraya getirecek bir rapor hazırlamayı planlıyor.

Mülteci Hakları Merkezi, İstanbul’da Bilgi Üniversitesi SEÇBİR işbirliğiyle “Türkiye’de Sığınmacı Gençler: Hukuksal ve Eğitimsel Perspektikler” başlığıyla bir panel tartışması düzenledi. Etkinliğe Bilgi üniversitesi öğrencilerinin yanısıra, ilgili kamu kurumlarından ve sivil toplum örgütlerinden temsilciler katıldı. Mülteci Hakları Merkezi’nin, İsviçre Büyük Elçiliği’nin desteğiyle yürüttüğü, Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacıların koruma ihtiyaçlarıyla ilgili farkındalığı arttırmayı ve bu alandaki politika tartışmalarına katkı yapmayı hedef alan proje çerçevesinde gerçekleştirilen etkinlikte, Mülteci Hakları Merkezi’nin yanısıra, Bilgi Üniversitesi Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Merkezi (SEÇBİR) temsilcileri ile Somalili bir genç sığınmacı konuşmacı olarak yer aldı. Etkinliğe Bilgi üniversitesi öğrencilerinin yanısıra, Aile Sosyal Politika ve Çalışma Bakanlığı’nın ilgili birimlerinden temsilciler, lise ve ilköğretim düzeyinde görev yapan öğretmenler ve sığınmacı gençler katılım sağladı.

Mülteci Hakları Merkezi, 14-16 Kasım tarihleri arasında İngiltere’de refakatsiz çocuklarla ilgili uygulamaları konu alan bir inceleme ziyareti gerçekleştirdi. Ziyaret sırasında ilgili sivil toplum örgütleriyle görüşmeler yapıldı. Mülteci Hakları Merkezi’nin, İsviçre Büyük Elçiliği’nin desteğiyle yürüttüğü, Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacıların koruma ihtiyaçlarıyla ilgili farkındalığı arttırmayı ve bu alandaki politika tartışmalarına katkı yapmayı hedef alan proje çerçevesinde gerçekleştirilen inceleme ziyareti, refakatsiz çocuklarla ilgili İngiltere’deki örnekler ve tecrübelerden hareketle Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacılarla ilgili politika ve uygulamaların geliştirilmesi için fikir verebilecek ya da ışık tutabilecek gözlem ve tespitler yapmayı amaçladı. Mülteci Hakları Merkezi, aynı proje çerçevesinde geçtiğimiz Eylül ayında Almanya’ya benzer nitelikte bir inceleme ziyareti gerçekleştirmişti. Bu çerçevede üçüncü ve son inceleme ziyareti yine bu ay içinde İtalya’ya yapılacak. Merkez, bu üç ülke ziyaretinden çıkan karşılaştırmalı tespit ve önerileri biraya getirecek bir rapor hazırlamayı planlıyor.

Mülteci Hakları Merkezi Edirne Saha Ofisi Kasım ayı başı itibarıyla faaliyete geçti. Ofis’in ilk elde Merkez’in Edirne ve Kırklareli Geri Gönderme Merkezleri’nde idari gözetim altında tutulan kişilerle ilgili hukuki destek çalışmalarını güçlendirmesi amaçlanıyor. Mülteci Hakları Merkezi’nin Danimarka Mülteci Konseyi işbirliği ve AB İnsani Yardım Genel Müdürlüğü (ECHO) desteğiyle yürüttüğü proje imkanlarıyla açılan Saha Ofisi sayesinde, bir yandan Edirne Merkez ve Kırklareli Pehlivanköy İlçesi’nde bulunan yüksek kapasiteli iki geri gönderme merkezi’nden gelen hukuki destek taleplerine daha çabuk ve etkili yanıt verilmesi, bir yandan da Yunanistan ve Bulgaristan sınır hatlarındaki düzensiz göç hareketlerine dair süreçlerin daha yakından takip edilmesi planlanıyor. Edirne Saha Ofisimiz’in ilk elde doğrudan hukuki destek talepleri almaması, İstanbul’daki Merkez Ofisimiz’de konuşlanan İdari Gözetim Destek Birimimiz’in Edirne ve Kırklareli illerinden gelen hukuki destek talepleriyle ilgili yapacağı görevlendirmeler yoluyla katkı vermesi öngörülmektedir. Mülteci Hakları Merkezi İdari Gözetim Destek Hattı’na 0507 218 62 85 No’lu cep numarasından ya da 0212 292 48 30 No’lu Genel Destek numarasından ulaşılabilir.

Mülteci Hakları Merkezi, 1-5 Ekim tarihlerinde ABD’ye bir inceleme ziyareti gerçekleştirdi. Amerikalı ortak kuruluş Refugee Solidarity Network (RSN) ev sahipliğinde yapılan inceleme ziyareti, ABD’de sığınmacıların hukuki destek ihtiyaçlarının karşılanmasında avukatlık firmalarının pro bono usulüyle yaptıkları katkıların rolüne odaklandı. ABD’de avukatlık ücreti karşılama imkanı olmayan dezavantajlı bireylerin adalete erişimlerinin desteklenmesi amacıyla, özel hukuk firmaları, kamu yararı mülahazaları çerçevesinde insan kaynaklarının bir kısmını para almadan, yani pro bono usulüyle, hukuki temsil ihtiyacı olan dezavantajlı bireylere ya da dezavantajlı gruplara hizmet sağlayan sivil toplum örgütlerine tahsis etmekte. Bu yolla hukuk firmaları ekonomik gücü bulunmayan göçmen ve sığınmacılarla ilgili çalışmalara da destek sunmakta. Mülteci Hakları Merkezi – RSN işbirliğiyle gerçekleştirilen inceleme ziyaretinde, New York eyaletinde sığınmacılara yönelik hukuki destek hizmetleri sunan Legal Aid Society (LAS) ve Kids In Need of Defense (KIND) kuruluşları ile çeşitli özel hukuk firmalarından temsilcilerle görüşmeler gerçekleştirildi. Mülteci Hakları Merkezi ve RSN önümüzdeki dönemde Türkiye’de sığınmacı ve göçmenlerin adalete erişimine dair ihtiyaçların karşılanmasında, Adli Yardım sistemi ve sivil toplum örgütlerinin sağladıkları ücretsiz hukuki destek hizmetlerinin yanısıra, pro bono usulünün imkanları ve kısıtları konusunda bir arama süreci yürütmeyi planlıyor.

Mülteci Hakları Merkezi İzmir Saha Ofisi Ekim ayı başı itibarıyla faaliyete geçti. Ofis’in ilk elde Merkez’in başta İzmir ve Aydın olmak üzere Ege bölgesindeki geri gönderme merkezlerinde idari gözetim altında tutulan kişilerle ilgili hukuki destek çalışmalarını güçlendirmesi amaçlanıyor. Mülteci Hakları Merkezi’nin Refugee Solidarity Network (RSN) işbirliğiyle ve ABD Dışişleri Bakanlığı Nüfus Mülteciler ve Göç Bürosu (PRM) desteğiyle yürüttüğü proje imkanlarıyla açılan Saha Ofisi sayesinde, başta İzmir ve Aydın olmak üzere Ege bölgesindeki geri gönderme merkezlerinde tutulan kişilerden gelen hukuki destek taleplerine daha çabuk ve etkili yanıt verilmesi, bir yandan da Ege sınır hatlarındaki düzensiz göç hareketlerine dair süreçlerin daha yakından takip edilmesi planlanıyor. İzmir Saha Ofisimiz’in ilk elde doğrudan hukuki destek talepleri almaması, İstanbul’daki Merkez Ofisimiz’de konuşlanan İdari Gözetim Destek Birimimiz’den Ege illerinden gelen hukuki destek talepleriyle ilgili yapacağı görevlendirmeler yoluyla katkı vermesi öngörülmektedir. Mülteci Hakları Merkezi İdari Gözetim Destek Hattı’na 0507 218 62 85 No’lu cep numarasından ya da 0212 292 48 30 No’lu Genel Destek numarasından ulaşılabilir.

Mülteci Hakları Merkezi, 9-14 Eylül tarihleri arasında Almanya’da refakatsiz çocuklarla ilgili uygulamaları konu alan bir inceleme ziyareti gerçekleştirdi. Ziyaret sırasında ilgili resmi kurumlar ve sivil toplum örgütleriyle görüşmeler yapıldı. Mülteci Hakları Merkezi’nin, İsviçre Büyük Elçiliği’nin desteğiyle yürüttüğü, Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacıların koruma ihtiyaçlarıyla ilgili farkındalığı arttırmayı ve bu alandaki politika tartışmalarına katkı yapmayı hedef alan proje çerçevesinde gerçekleştirilen inceleme ziyareti, refakatsiz çocuklarla ilgili Almanya’daki örnekler ve tecrübelerden hareketle Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacılarla ilgili politika ve uygulamaların geliştirilmesi için fikir verebilecek ya da ışık tutabilecek gözlem ve tespitler yapmayı amaçladı. Ziyaret sırasında, Berlin, Göttingen ve Frankfurt şehirlerinde temas ve görüşmeler gerçekleştirildi. Mülteci Hakları Merkezi, önümüzdeki aylarda İngiltere ve İtalya’ya yapılacak benzer nitelikte inceleme ziyaretlerinin ardından, bu 3 ülke ziyaretinden çıkan karşılaştırmalı tespit ve önerileri biraya getirecek bir rapor hazırlamayı planlıyor.

Mülteci Hakları Merkezi, 28-29 Temmuz 2018 tarihlerinde Istanbul’da 12 baro ve 2 sivil toplum örgütünden avukatların katılımıyla 2 günlük bir mülteci hukuku eğitimi düzenledi. Eğitime Mülteci Hakları Merkezi’nden uzmanların yanısıra AİHM’den bir uzman hukukçu da katkı verdi. Eğitim çalışmasının birinci gününde Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile Geçici Koruma Yönetmeliği kapsamında sığınma başvuru ve değerlendirme prosedürleri ile sınırdışı ve idari gözetim uygulamaları kapsamında itiraz yollarına odaklanıldı. İkinci gün ise, sığınmacı ve göçmenlerle ilgili vakalarda AİHM içtihatları ile AİHM başvuru usulleri konusunda hem teorik sunumlar hem de vaka tartışmaları yapıldı. Mülteci Hakları Merkezi, Türkiye’nin çeşitli illerindeki baroların özellikle adli yardım hizmetleri çerçevesinde sığınmacı ve göçmenlere yönelik yürüttükleri çalışmalara uzmanlık desteği sağlamaya devam edecek.

Mülteci Hakları Merkezi, 21-22 Temmuz 2018 tarihlerinde Van Barosu işbirliğiyle, Van Barosu Adli Yardım Merkezi’nde görev alacak avukatlara yönelik 2 günlük bir sertifika eğitimi düzenledi. Eğitim çalışmasında Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile Geçici Koruma Yönetmeliği kapsamında sığınma başvuru ve değerlendirme prosedürleri ile sınırdışı ve idari gözetim uygulamaları kapsamında itiraz yollarına odaklanıldı. Etkinlikte, mevzuat ve usullerle ilgili hususlar kadar katılımcı avukatların takip ettikleri dosyalarda edindikleri pratik tecrübeler de paylaşıldı. Etkinliğin ikinci günün gerçekleştirilen vaka çalışmalarında eğitimde yer verilen teorik ve pratik bilgilerin uygulaması konu edildi. Mülteci Hakları Merkezi, Türkiye’nin çeşitli illerindeki baroların özellikle adli yardım hizmetleri çerçevesinde sığınmacı ve göçmenlere yönelik yürüttükleri çalışmalara uzmanlık desteği sağlamaya devam edecek.

Mülteci Hakları Merkezi, Dünya Mülteciler Günü’nde Ankara’da İsviçre Büyükelçiliği’nin ev sahipliğinde, Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacıların tecrübeleri ve ihtiyaçlarını resmeden bir etkinlik gerçekleştirdi. Etkinlik vesilesiyle “Kendi Sözleriyle: Türkiye’deki Refakatsiz Çocuk Sığınmacılar” Yayınımız’ın da ilk sunuşu yapıldı. Başta BMMYK ve UNESCO olmak üzere ilgili uluslararası kuruluşların Ankara Temsilcilikleri ile çeşitli elçiliklerden temsilcilerin katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda, yayının hazırlanma sürecinin yanısıra, Türkiye’de refakatsiz çocukların tabi olduğu prosedürler ve karşılaştıkları zorluklarla ilgili sunumlar yapıldı; Türkiye’ye ilk geldiklerinde refakatsiz çocuk sığınmacı durumunda olan, sonra koruma altındayken 18 yaşını dolduran iki sığınmacı genç katılımcılarla kişisel tecrübelerini paylaştı. Etkinliğin tartışma bölümünde, Türkiye’nin hem genel olarak mültecilerle ilgili hem de özel olarak refakatsiz çocuk sığınmacılarla ilgili yürüttüğü devam eden gayretlere uluslararası toplumun nasıl daha fazla katkı verebileceği konusunda paylaşımlar yapıldı. Etkinlik, Mülteci Hakları Merkezi’nin, İsviçre Büyük Elçiliği’nin desteğiyle yürüttüğü, Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacıların koruma ihtiyaçlarıyla ilgili farkındalığı arttırmayı ve bu alandaki politika tartışmalarına katkı yapmayı amaçlayan proje çerçevesinde gerçekleştirildi.

Türkiye’de koruma altına alınmış olan refakatsiz çocuk sığınmacıların tecrübelerini, özlem ve hayallerini kendi sözleriyle anlattıkları yayınımız çıktı. Türkçe ve İngilizce olarak hazırlanan yayında 10 refakatsiz çocuğun tecrübeleri ve bakışları anonimleştirilerek sunuluyor. Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacılar çocuk koruma mevzuatı ile 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde Aile ve Sosyal Politika Bakanlığı’nın yetki alanında devlet korumasına alınıyor, göç ve sığınma süreçleriyle ilgili işlemleri ise Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından yürütülüyor. Mülteci Hakları Merkezi uzun yıllardır Türkiye’ye tek başına gelen ya da daha sonra ailesinden ayrı düşmüş göçmen ve sığınmacı çocukların tespiti ve ilgili koruma mekanizmalarına erişimini desteklemeye yönelik çalışmalar yapıyor. Yayın, refakatsiz çocuk sığınmacıların gerek Türkiye’ye gelmeden önce yaşadıkları zorlukları, gerekse Türkiye’ye geldikten sonraki tecrübelerini, geleceğe yönelik istek ve hayallerini kendi sözleriyle yansıtmayı, ve bu hassas ve kırılgan gruba yönelik duyarlılığın artmasını teşvik etmeyi amaçlıyor. İsviçre Büyükelçiliği’nin desteğiyle yürütülen bir proje çerçevesinde hazırlanan yayında çocuklara dair kişisel bilgiler anonimleştirilerek hazırlanan tanıklıklara yine bir refakatsiz çocuk sığınmacının çektiği fotoğraflar eşlik ediyor. Yayına sitemizin Yayınlar kısmından erişilebileceği gibi, ücretsiz olarak basılı kopya talepleri için [email protected] adresimize müracat edilebilir.