Sığınmacı ve göçmenlerin adli yardım hizmetlerinden yararlandırılması konusunda bugüne kadar sağlanmış olan gelişmeleri, mevzuat ve uygulamadan kaynaklanan sorunları ve çözüm önerilerini konu alan araştırma ve değerlendirme raporumuz yayımlandı. Mülteci Hakları Merkezi uzun yıllardır Türkiye’de sığınma arayan mültecilerin ve idari gözetim ve sınırdışı işlemlerine tabi diğer hassas durumda yabancıların 6458 Sayılı Kanun’da gösterilen hak ve güvenceler ile itiraz yollarına etkili erişimlerinin sağlanabilmesi için barolar tarafından yürütülen Adli Yardım hizmetlerinin önemine işaret eden savunuculuk çalışmaları yürütüyor, baroların mülteci hukuku alanında uzmanlık ve kapasite oluşturmalarına yönelik eğitim ve seminerler düzenliyor. Nitekim 6458 Sayılı Kanun’un bütün unsurlarıyla yürürlüğe girdiği 2015 senesinden sonraki dönemde bütün illerde sığınmacı ve göçmenlerden gelen adli yardım taleplerinin karşılanması yönünde önemli adımlar atıldı; bununla beraber sığınmacı ve özellikle idari gözetim altındaki yabancıların Adli Yardım hizmetlerine daha etkili bir şekilde  erişebilmeleri ve yararlandırılabilmeleri için gerek Adli Yardım Sistemi’nin mevzuatı ve kaynaklandırılmasıyla ilgili bazı düzenlemelere ihtiyaç var. Mülteci Hakları Merkezi, çeşitli illerden baro temsilcileriyle yapılan görüşmeler, Merkez’in kendi vaka yönlendirmeleri babında yaptığı gözlem ve tespitler, ilgili mevzuata dair analizleri çerçevesinde hazırladığı bu rapor, hem bir durum tespiti yapmayı amaçlıyor; hem de başta barolar ve Adalet Bakanlığı olmak üzere ilgili paydaşlara yönelik bir dizi tavsiye ve öneriler sunuyor. Raporün Türkçe ve İngilizce versiyonlarına

Mülteci Hakları Merkezi’nin ICJ, ECRE ve Mülteci-Der işbirliğinde gerçekleştirdiği proje çerçevesinde hazırlanan ve göç ve sığınma hukukuna dair Avrupa standartları ve uluslararası yükümlülüklere odaklanan tematik eğitim modüllerini biraya getiren yeni başvuru kaynağımız yayımlandı. Mülteci Hakları Merkezi’nin International Commission of Jurists (ICJ),  ECRE ve Mültecilerle Dayanışma Derneği (Mülteci-Der) işbirliğinde, ve AB Delegasyonu Demokrasi ve İnsan Hakları İçin Avrupa Aracı (DİHAA) Programı’nın desteğiyle yürüttüğü proje kapsamında hazırlanan eğitim modülleri, sığınma ve göç hukuku alanında halihazırda çalışan veya uzmanlık geliştirmek isteyen avukat ve hukukçulara bir referans kaynağı teşkil etmek üzere, bu alandaki uluslararası hukuk standartları ile uluslararası insan hakları mekanizmaları ve Avrupa hukuku içtihatlarını, ilgili ulusal mevzuat bağlamında ele alıyor. Yayında biraraya getirilen 4 tematik eğitim modülü, sırasıyla: Eserin Türkiye’de avukatlar, sivil toplum örgütlerinin yanısıra başta Göç İdaresi Genel Müdürlüğü olmak üzere uygulayıcı makamlar ve yargı mercileri mensupları için de yüksek nitelikli bir başvuru kaynağı olarak fayda sağlaması, Türkiye’de göç ve sığınma hukuku alanında hukuki uzmanlık birikimine katkı sunması amaçlanıyor. Bu yeni eğitim modüllerimize sitemizin Yayınlar kısmından dijital olarak erişebilir, ya da basılı halinden ücretsiz olarak edinmek için [email protected] adresinden kurumumuzla temasa geçebilirsiniz.

Mülteci Hakları Merkezi, 2-3 Şubat 2019 tarihlerinde Ankara Barosu Mülteci Hakları Kurulu işbirliğiyle, Ankara Barosu Adli Yardım Merkezi’nde görev alacak avukatlara yönelik 2 günlük bir sertifika eğitimi düzenledi. Mülteci Hakları Merkezi ve Ankara Barosu Mülteci Hakları Kurulu’nun yanısıra BMMYK, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, Anayasa Mahkemesi, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, SGDD ve KaosGL’den uzmanların katkılarıyla gerçekleştirilen eğitim seminerinde, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile Geçici Koruma Yönetmeliği kapsamında sığınma başvuru ve değerlendirme prosedürleri ile sınırdışı ve idari gözetim uygulamaları kapsamında itiraz yollarına odaklanıldı. Etkinlikte, mevzuat ve usullerle ilgili hususlar kadar katılımcı avukatların takip ettikleri dosyalarda edindikleri pratik tecrübeler de paylaşıldı. Mülteci Hakları Merkezi, Türkiye’nin çeşitli illerindeki baroların özellikle adli yardım hizmetleri çerçevesinde sığınmacı ve göçmenlere yönelik yürüttükleri çalışmalara uzmanlık desteği sağlamaya devam edecek.

Mülteci Hakları Merkezi ve Amerikalı ortak kuruluş Refugee Solidarity Network  (RSN) işbirliğinde geliştirilen sığınmacılara yönelik 4 ayrı yeni animasyon bilgi videomuz yayına girdi. Yeni videolar sırasıyla, kira/mülkiyet, evlenme/boşanma, adli yardım/avukat hizmetleri ve Mülteci Hakları Merkezi hukuki destek hizmetleri başlıklarını ele alıyor. Videolar ilk elde, Türkçe, İngilizce, Arapça ve Farsça olmak üzere 4 dilde erişime sunuluyor. Türkiye’deki sığınmacıların haklar ve yükümlülükler konusunda güvenilir bilgiye erişimlerini desteklemek üzere hazırlanan videoların bilgi içerikleri Mülteci Hakları Merkezi tarafından hazırlanıyor, animasyon tasarım ve geliştirme süreçleri ise ABD’de RSN tarafından üstleniliyor. Videolarımıza internet sitemizin Yayınlar kısmından veya youtube üzerinden erişilebilir. Videolar, Mülteci Hakları Merkezi’nin RSN işbirliğinde ve ABD Dışişleri Bakanlığı Nüfus, Mülteciler ve Göç Dairesi’nin (PRM) desteğiyle yürüttüğü proje çerçevesinde destekleniyor.

Mülteci Hakları Merkezi, 17 Aralık 2018 Pazartesi günü Ankara’da ICJ, ECRE ve Mülteci-Der işbirliğinde, barolar ve sivil toplum örgütlerinden temsilcilerin yanısıra, BMMYK, Barolar Birliği, Adalet Bakanlığı ve UNDP’den uzmanların katkılarıyla,  “Türkiye’de Göç ve Mülteci Hukuku Alanında Avukatların Uzmanlık ve Yetkinliklerinin Desteklenmesine Yönelik Çalışmalar” başlıklı bir değerlendirme toplantısı düzenledi. Mülteci Hakları Merkezi’nin International Commission of Jurists (ICJ),  ECRE ve Mültecilerle Dayanışma Derneği (Mülteci-Der) işbirliğinde, ve AB Delegasyonu Demokrasi ve İnsan Hakları İçin Avrupa Aracı (DİHAA) Programı’nın desteğiyle yürüttüğü projenin kapanış etkinliği olarak gerçekleştirilen toplantıda, Türkiye’de avukatların göç ve sığınma hukuku alanında uzmanlaşmasına yönelik olarak, Türkiye Barolar Birliği, BMMYK ve sivil toplum örgütlerinin bugüne kadar yürüttükleri ve önümüzdeki dönem için planladıkları kapasite geliştirme faaliyetlerinin bir muhasebesi yapıldı, devam eden eksiklikler ve ihtiyaçlar konusunda fikir ve öneriler tartışıldı. Etkinliğe çerçeve sağlayan proje kapsamında, Mülteci Hakları Merkezi, ICJ, ECRE ve Mülteci-Der, 2016 Şubat ayından beri Türkiye’deki avukatların göç ve sığınma hukukuna dair Avrupa standartları ve uluslararası yükümlülükler konusunda uzmanlığını arttırmayı amaçlayan bir dizi eğitim çalışması gerçekleştirmişti. Proje 2019 Ocak ayında tamamlanıyor.

Mülteci Hakları Merkezi, 16 Aralık 2018 Pazar günü Ankara’da ICJ, ECRE ve Mülteci-Der işbirliğinde, Avrupa’dan uzman hukukçuların katkıları ve yaklaşık 20 barodan ve çeşitli sivil toplum örgütlerinden temsilcilerin katılımıyla, “Göç ve Mülteci Hukuku Alanında Stratejik Davalama Yaklaşımı ve Avrupa’dan Tecrübeler” başlıklı bir çalıştay düzenledi. Mülteci Hakları Merkezi’nin International Commission of Jurists (ICJ),  ECRE ve Mültecilerle Dayanışma Derneği (Mülteci-Der) işbirliğinde, ve AB Delegasyonu Demokrasi ve İnsan Hakları İçin Avrupa Aracı (DİHAA) Programı’nın desteğiyle yürüttüğü proje çerçevesinde gerçekleştirilen etkinlikte, göçmen ve sığınmacıların korunmasıyla ilgili hukuki çerçevenin güçlendirilmesine yönelik gayretler içinde stratejik davalama yaklaşımı ve bu bağlamda AB ülkelerinde çalışan avukatların tecrübeleri ele alındı. Bu tecrübelerden hareketle Türkiye’de 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu çerçevesinde yürütülen idari uygulamalar, mevzuatta yer verilmiş olan hukuki kavramlarla ilgili stratejik davalama yaklaşımına konu olabilecek meseleler konusunda fikir alışverişi yapıldı. Ev sahibi Mülteci Hakları Merkezi ve Mülteci-Der’in yanısıra, ICJ, ECRE, İngiltere, İtalya ve Danimarka’dan avukatların sunumlarıyla ışık tuttuğu etkinlik, Türkiye’de göç ve sığınma hukuku alanında stratejik davalama yaklaşımını konu eden ilk çalışma olması bakımından önem taşıyor.

Türkiye’de idari gözetimde tutulan ya da idari gözetim riski altında bulunan kişileri mevzuattan gelen hak ve yükümlülükler ile başvurabilecekleri hak arama yolları konusunda bilgilendirmeyi amaçlayan ve 7 dilde sunulan bilgi kitapçıklarımız güncellendi. Kitapçıkların ilk baskısı 2016 Eylül ayında yayımlanmıştı. Türkçe, İngilizce, Arapça, Farsça, Fransızca, Urduca ve Rusça olmak üzere toplam 7 dilde hazırlanan bilgi kitapçıkları, 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu çerçevesinde yürütülen sınırdışı ve idari gözetim uygulamalarına tabi kişilerle ilgili ulusal ve uluslararası mevzuatta gösterilen hak ve güvenceler ile itiraz yolları konusunda güncel ve güvenilir bilgileri, kişilerin anlayabileceği bir üslupla sunmayı amaçlıyor. Kitapçıkların göçmen ve sığınmacıların yanısıra, idari gözetim altındaki kişilerle karşılaşan veya hizmet sunan avukatlar ve sivil toplum örgütü çalışanları açısından da bir ilk başvuru kaynağı işlevi görmesi öngörülüyor. Bilgi kitapçıklarımızın içeriği 2016 yılından beri mevzuat ve uygulamada ortaya çıkan değişiklikler ışığında güncellenerek yine 7 dilde yeniden sunulmakta. Mülteci Hakları Merkezi’nin Danimarka Mülteci Konseyi işbirliği ve AB İnsani Yardım Genel Müdürlüğü (ECHO) desteğiyle yürüttüğü proje imkanlarıyla hazırlanan kitapçıklarımıza dijital formatta internet sitemizin Yayınlar kısmından erişilebileceği gibi, basılı hallerinden ücretsiz olarak edinmek için [email protected] adresinden kurumumuzla iletişime geçilebilir.

Mülteci Hakları Merkezi, daha önce Şubat 2016’da 6458 Sayılı Kanun çerçevesinde sınırdışı ve idari gözetim uygulamalarına tabi kişilerin avukatlara vekalet vermek konusunda karşılaştıkları sorunlar üzerine bir Görüş Belgesi yayımlamıştı. Devam eden bu sorunla ilgili aradan geçen yaklaşık iki sene içinde gerçekleşen değişiklikleri, ve konuya ikişkin önemli içtihat gelişmelerini konu alan yeni Görüş Belgemiz yayımlandı. « İçtihadın Gerisinde: Türkiye’de Mülteci ve Göçmenlerin Vekalet Vermede Karşılaştıkları Zorluklar ve Gelişmeler » başlıklı yeni Görüş Belgemiz, vekalet verme sorununa dair hususlarıi kişilerin haklara ve usul güvencelerine erişimine etkisi ekseninde ele alıyor ; son iki sene içinde yaşanan gelişmeler ile Mahkemelerin ortaya koyduğu olumlu içtihatlara odaklanıyor ; ve vekalet vermekle ilgili devam eden sorunlara çözüm mahiyetinde bir dizi tavsiye sunuyor. Türkçe ve İngilizce olarak hazırlanan yayına internet sitemizin YAYINLAR bölümünden erişilebilirsiniz; Ayrıca ücretsiz basılı kopya talepleri için [email protected] adresinden bizimle temasa geçebilirsiniz. Bu yayın, Mülteci Hakları Merkezi’nin Heinrich Böll Vakfı desteğiyle yürüttüğü bir proje çerçevesinde kaynaklandırılmıştır.

Mülteci Hakları Merkezi 30 Kasım 2018 Cumartesi günü İstanbul’da “Mültecilerin Korunması Bağlamında Denizde Kurtarma Hukuku” başlığıyla bir seminer düzenledi. Seminer, İstanbul Barosu, çeşitli sivil toplum kuruluşları, Bilgi Üniversitesi ve Koç Üniversitesi’nden öğrencilerin katılımıyla gerçekleşti. Heinrich Böll Stiftung Derneği’nin desteğiyle gerçekleştirilen etkinliğe Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Dolunay Özbek “Deniz Sınırlarının Korunması Bağlamında Devletlerin Mültecileri Koruma Yükümlülüğü” konulu bir sunumla katkıda bulundu. Türkiye’de Ege Denizi’nden düzensiz geçişler bağlamında önem taşıyan denizde kurtarma meselesi, deniz hukukuyla insan hakları hukuku arasında önemli bir kesişim noktası teşkil ediyor.

Mülteci Hakları Merkezi, 25-28 Kasım tarihleri arasında İtalya’da refakatsiz çocuklarla ilgili uygulamaları konu alan bir inceleme ziyareti gerçekleştirdi. Ziyaret sırasında ilgili sivil toplum örgütlerinin yanısıra BMMYK yetkilileriyle görüşmeler yapıldı. Mülteci Hakları Merkezi’nin, İsviçre Büyük Elçiliği’nin desteğiyle yürüttüğü, Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacıların koruma ihtiyaçlarıyla ilgili farkındalığı arttırmayı ve bu alandaki politika tartışmalarına katkı yapmayı hedef alan proje çerçevesinde gerçekleştirilen inceleme ziyareti, refakatsiz çocuklarla ilgili İtalya’daki örnekler ve tecrübelerden hareketle Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacılarla ilgili politika ve uygulamaların geliştirilmesi için fikir verebilecek ya da ışık tutabilecek gözlem ve tespitler yapmayı amaçladı. Mülteci Hakları Merkezi, aynı proje çerçevesinde geçtiğimiz Eylül ayında Almanya’ya, birkaç hafta önce de İngiltere’ye benzer nitelikte inceleme ziyaretleri gerçekleştirmişti. Merkez, önümüzdeki aylarda bu üç ülke ziyaretinden çıkan karşılaştırmalı tespit ve önerileri biraya getirecek bir rapor hazırlamayı planlıyor.

Mülteci Hakları Merkezi, İstanbul’da Bilgi Üniversitesi SEÇBİR işbirliğiyle “Türkiye’de Sığınmacı Gençler: Hukuksal ve Eğitimsel Perspektikler” başlığıyla bir panel tartışması düzenledi. Etkinliğe Bilgi üniversitesi öğrencilerinin yanısıra, ilgili kamu kurumlarından ve sivil toplum örgütlerinden temsilciler katıldı. Mülteci Hakları Merkezi’nin, İsviçre Büyük Elçiliği’nin desteğiyle yürüttüğü, Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacıların koruma ihtiyaçlarıyla ilgili farkındalığı arttırmayı ve bu alandaki politika tartışmalarına katkı yapmayı hedef alan proje çerçevesinde gerçekleştirilen etkinlikte, Mülteci Hakları Merkezi’nin yanısıra, Bilgi Üniversitesi Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Merkezi (SEÇBİR) temsilcileri ile Somalili bir genç sığınmacı konuşmacı olarak yer aldı. Etkinliğe Bilgi üniversitesi öğrencilerinin yanısıra, Aile Sosyal Politika ve Çalışma Bakanlığı’nın ilgili birimlerinden temsilciler, lise ve ilköğretim düzeyinde görev yapan öğretmenler ve sığınmacı gençler katılım sağladı.

Mülteci Hakları Merkezi, 14-16 Kasım tarihleri arasında İngiltere’de refakatsiz çocuklarla ilgili uygulamaları konu alan bir inceleme ziyareti gerçekleştirdi. Ziyaret sırasında ilgili sivil toplum örgütleriyle görüşmeler yapıldı. Mülteci Hakları Merkezi’nin, İsviçre Büyük Elçiliği’nin desteğiyle yürüttüğü, Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacıların koruma ihtiyaçlarıyla ilgili farkındalığı arttırmayı ve bu alandaki politika tartışmalarına katkı yapmayı hedef alan proje çerçevesinde gerçekleştirilen inceleme ziyareti, refakatsiz çocuklarla ilgili İngiltere’deki örnekler ve tecrübelerden hareketle Türkiye’de refakatsiz çocuk sığınmacılarla ilgili politika ve uygulamaların geliştirilmesi için fikir verebilecek ya da ışık tutabilecek gözlem ve tespitler yapmayı amaçladı. Mülteci Hakları Merkezi, aynı proje çerçevesinde geçtiğimiz Eylül ayında Almanya’ya benzer nitelikte bir inceleme ziyareti gerçekleştirmişti. Bu çerçevede üçüncü ve son inceleme ziyareti yine bu ay içinde İtalya’ya yapılacak. Merkez, bu üç ülke ziyaretinden çıkan karşılaştırmalı tespit ve önerileri biraya getirecek bir rapor hazırlamayı planlıyor.