Mülteci Hakları Merkezi, savaş ve zulüm sebebiyle ülkelerini terk edip Türkiye’de sığınma arayan yabancıların hukuki koruma mekanizmalarına erişimi; sığınmacılara yönelik hukuki destek kapasitesinin arttırılması; kamuoyunda ve toplum hayatında sığınmacılara yönelik hoşgörü ve dayanışmanın güçlenmesi; sığınma alanındaki mevzuat, politika ve uygulamaların izlenmesi, ve uluslararası standartlarla uyum içinde gelişmesi için çalışan bir insan hakları kuruluşudur. Merkezi İstanbul’dadır.

 

2005 yılından beri Helsinki Yurttaşlar Derneği (hYd) çatısı altında, “hYd – Mülteci Destek Programı” adı altında yürütülen faaliyetlerimiz, “ Mart 2015 tarihinden itibaren artık hYd’nin de kurucuları arasında bulunduğu yeni “Mülteci Hakları Derneği” bünyesinde ve ‘Mülteci Hakları Merkezi’ adı altında devam etmektedir.

 

2005-2015: “hYd – Mülteci Destek Programı”ndan ‘Mülteci Hakları Merkezi’’ne

 

Bilindiği üzere, Helsinki Yurttaşlar Derneği (hYd) 2005 yılından beri savaş ve zulüm olaylarından kaçıp Türkiye’ye sığınan kişilerin hukuki koruma mekanizmalarına erişimini güvence altına almaya yönelik kapsamlı hukuki destek faaliyetlerini ve  sığınma alanındaki mevzuat, politika ve uygulamaların iyileştirilmesine yönelik gayretlerini dernek bünyesindeki “Mülteci Destek Programı” çerçevesinde yürütmekteydi.

 

“hYd – Mülteci Destek Programı”, geçtiğimiz 10 yıl boyunca Türkiye’de sığınıp hukuksal korumadan yararlanmak isteyen kişilere İçişleri Bakanlığı ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) nezdindeki hukuki başvurularıyla ilgili kapsamlı hukuki destek ve danışma hizmetleri sağladı; avukatlara, sivil toplum temsilcilerine ve diğer gruplara yönelik çok sayıda eğitim ve çalıştay toplantıları düzenledi; sığınma alanındaki mevzuat ve uygulamaları insan hakları ve uluslararası standartlar çerçevesinde inceleyen raporlar yayımladı; ilgili resmi kurumlar ve siyasi karar vericiler nezdinde, Türkiye sığınma sisteminin ve politikalarının iyileştirilmesine yönelik somut tavsiye ve önerilerde bulundu.

 

Bununla beraber, geçtiğimiz 10 yıl içinde gerek Türkiye’deki sığınma ortamı, gerekse bu alandaki ulusal mevzuat çerçevesindeki önemli gelişmeler neticesinde,  “hYd – Mülteci Destek Programı” çerçevesinde yürüttüğümüz uzmanlığa dayalı hukuki destek çalışmalarına, kapasite geliştirme faaliyetlerine, bu alanda gerek kamuoyu duyarlığının gerekse mevzuat ve politikaların geliştirilmesini amaçlayan katkılara olan ihtiyaç ciddi şekilde arttı.

 

Bu tespitten hareketle, Türkiye’de sığınma alanında ortaya çıkan yeni zorluklar ve imkanlar karşısında bağımsız bir insan hakları aktörü olarak yürüttüğümüz gayretleri mülteci hakları meselesine odaklanacak, ayrı ve müstakil yeni bir dernek bünyesine taşımaya karar verdik.

İşte ‘Mülteci Hakları Merkezi’, 2014 Eylül ayında hYd’nin de kurucuları arasında yer aldığı ayrı ve yeni bir dernek olarak ihdas edilen “Mülteci Hakları Derneği” bünyesinde,  son 10 yılda “hYd – Mülteci Destek Programı” olarak bilinen faaliyetlerin yeni kurumsal çerçevesini teşkil etmek üzere kuruldu.

 

1 Mart 2015: ‘Mülteci Hakları Merkezi’ faaliyetlerine başladı

 

‘Mülteci Hakları Merkezi’ 1 Mart 2015 tarihinden itibaren gerek daha önce “hYd – Mülteci Destek Programı” bünyesinde görev yapan uzman personeli, gerekse İstanbul’da bugüne kadar “hYd – Mülteci Destek Programı” faaliyeti için kullanılan ofis adresini, telefon ve faks iletişim bilgilerini resmen devralmıştır.

 

Bu kapsamda eski “hYd – Mülteci Destek Programı” çerçevesinin  temel bileşenini teşkil eden sığınmacılara yönelik hukuki bilgilendirme, danışmanlık ve destek hizmetlerimiz ile barolarla işbirliği içinde avukatlara yönelik yürüttüğümüz mülteci hukuku seminer ve uzmanlaşma programlarımız, 2 Mart 2015 Pazartesi tarihinden itibaren tamamıyla ‘Mülteci Hakları Merkezi’ bünyesine taşınmış ve artık bu isimle devam etmektedir.

 

‘Mülteci Hakları Merkezi’, bugüne kadar “hYd – Mülteci Destek Programı” çerçevesinde yürütülen hukuki destek, savunuculuk ve kapasite geliştirme faaliyetlerini 2015 yılı sonuna kadar sürecek tedrici bir geçiş süreci sonunda bütünüyle devralmış olacaktır.

 

Mülteci Hakları Merkezi’nin Kurumsal Çerçevesi: Yeni “Mülteci Hakları Derneği”

 

‘Mülteci Hakları Merkezi’ faaliyetleri, 2014 Eylül ayında kurulan yeni “Mülteci Hakları Derneği” bünyesinde devam etmektedir. Helsinki Yurttaşlar Derneği, tüzel kişilik olarak Mülteci Hakları Derneği’nin kurucuları arasında yer almaktadır.

 

“Mülteci Hakları Derneği”, 18 Eylül 2014 tarihinde tescil olan Tüzük’ünde belirtildiği üzere;

“savaş ve zulüm sebeplerinden ülkesini terk etmiş mülteciler ve uluslararası korumaya ihtiyaç duyan diğer kişiler ile hassas durumda bulunan göçmenler ve diğer yabancıların Türkiye’de uluslararası hukuk ve ulusal mevzuattan kaynaklanan haklarına ve ulusal koruma mekanizmalarına erişebilmeleri; sığınma ve göç alanındaki mevzuat, politika ve uygulamaların, uluslararası insan hakları standartları, dünyadaki iyi örnekler ve hukuk devleti gerekleriyle uyumlu bir yönde gelişmesi; kamuoyu, sivil toplum örgütleri, siyasi partiler ve ilgili diğer kurum ve kuruluşların mülteciler, göçmenler ve diğer hassas durumdaki yabancıların korunma ihtiyaçlarına ilişkin farkındalık ve duyarlılıklarının yükseltilmesi; ve Türkiye’de bu gruplara yönelik bilgilendirme ve destek faaliyetlerinin geliştirilmesine katkı yapmak” amaçlarıyla kurulmuştur.